Yabancı Cisim Çıkarılması

Endoskopik Yabancı Cisim Çıkarılması Nedir?

Yemek borusu, mide veya onikiparmak bağırsağına kazara yutulan veya takılan cisimlerin, cerrahi ameliyata gerek kalmadan, ağız yolundan endoskopik yöntemle çıkarılması işlemidir.

İzmir İgem Gastroenteroloji Dal Merkezi‘nde bu işlem, hem yetişkinlerde hem de çocuklarda (uygun yaş grubunda) acil müdahale gerektiren durumlarda, hayati riskleri önlemek amacıyla 7/24 prensibiyle uygulanabilen hayat kurtarıcı bir prosedürdür. Ameliyatsız bir yöntem olduğu için hastanın karnında kesi olmaz ve işlem sonrası hızla normal hayata dönülür.

Hangi Durumlarda Yapılır?

Yutulan her cisim çıkarılmak zorunda değildir; bazıları doğal yolla atılabilir. Ancak aşağıdaki durumlarda İgem uzmanları tarafından acil endoskopik müdahale gerekir:

Yemek Borusuna Takılan Cisimler: Yutulan et parçası, kemik veya büyük lokmaların yemek borusunu tıkaması (Hasta tükürüğünü bile yutamaz).
Kesici ve Delici Cisimler: İğne, toplu iğne, kürdan, açık çengelli iğne, balık kılçığı veya cam parçaları (Organ delinme riski yüksektir).
Piller: Özellikle disk (saat) pilleri, yemek borusunda veya midede yanık ve delinmeye neden olabileceği için çok acil çıkarılmalıdır.
Mıknatıslar: Birden fazla mıknatıs yutulması bağırsakları birbirine yapıştırıp delebilir.
Uzun ve Büyük Cisimler: Mideden bağırsağa geçemeyecek boyuttaki diş fırçası, kaşık sapı vb. cisimler.
Madeni Paralar: Yemek borusunda takılı kalan veya mideden 4 hafta geçmesine rağmen çıkmayan paralar.

İgem'de İşlem Nasıl Uygulanır?

Yabancı cisim çıkarma işlemi, cismin türüne ve konumuna göre özel ekipmanlar kullanılarak titizlikle yapılır:

Hızlı Hazırlık: Acil durumlarda açlık süresi beklenemeyebilir ancak mümkünse midenin boş olması istenir.
Sedasyon: Hasta, öğürme refleksi ve ağrı hissetmemesi için anestezi uzmanı eşliğinde tamamen uyutulur (Sedasyon). Bu, cismin güvenle çıkarılması için şarttır.
Görüntüleme: Gastroskopi cihazı ile girilerek cismin yeri tespit edilir.
Yakalama: Cismin şekline uygun özel aletler (Basket, Rat-tooth forseps, Polip kementi veya File) kullanılarak cisim sıkıca kavranır.
Koruma: Kesici veya delici cisimler çıkarılırken yemek borusunu çizmemesi için, cismin üzerine koruyucu bir kılıf (overtube) veya başlık (hood) takılarak güvenle dışarı alınır.

İşlem Sonrası ve İyileşme

Gözlem: Hasta sedasyonun etkisi geçene kadar İgem dinlenme ünitesinde izlenir.
Kontrol: Delici cisim çıkarıldıysa veya zorlu bir işlemse, doktorunuz işlem sonrası kontrol filmi veya kısa süreli gözlem isteyebilir.
Beslenme: Yemek borusunda tahriş varsa 1-2 gün yumuşak gıdalar önerilir. Aksi takdirde hemen normal beslenmeye geçilebilir.

Olası Riskler

Yabancı cisim çıkarma işlemi genellikle güvenlidir ancak yutulan cismin kendisine bağlı riskler mevcuttur:

Tahriş ve Ülser: Cismin battığı yerde yara oluşabilir.
Delinme (Perforasyon): Özellikle gecikmiş vakalarda veya kesici cisimlerde (iğne, kemik) organ delinmesi riski vardır.
Kanama: Cismin çıkarılması sırasında mukoza sıyrıklarına bağlı hafif kanamalar olabilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Çocuğum para yuttu, ne yapmalıyım?

Panik yapmayın. Eğer çocuk rahat nefes alıyorsa acil bir durum olmayabilir ancak mutlaka bir doktora başvurup röntgen çektirin. Para yemek borusunda takılı kaldıysa hemen çıkarılmalıdır. Mideye indiyse bir süre beklenebilir.

Balık kılçığı boğazıma battı, ekmek yutmalı mıyım?

Hayır. Ekmek yutmak kılçığı daha derine batırabilir veya yemek borusunu yırtabilir. Kılçık hissi devam ediyorsa KBB veya Gastroenteroloji uzmanına görünmelisiniz.

İşlem ne kadar sürer?

Cismin yerine ve türüne göre 5 dakika ile 30 dakika arasında değişebilir.